Dwie ważne daty w raporcie aktuarialnym
- Data wyceny (data bilansowa wyceny) – jest to data, na którą ustalany jest poziom rezerw aktuarialnych w księgach.
- Data danych – dane kadrowo-płacowe są zbierane wg stanu właśnie na tę datę.
W praktyce całkiem często zdarza się, że data danych jest wcześniejsza od daty wyceny. Odwrotna sytuacja nie może mieć miejsca.
Data wyceny jest różna od daty danych – uwagi dla Jednostki
Biuro aktuarialne przed wyceną rezerw zbiera szereg danych kadrowo-płacowych oraz dodatkowych założeń by móc rzetelnie przeprowadzić oszacowanie poziomu rezerw.
W sytuacji gdy wycena jest sporządzania jeszcze przed datą bilansową, co najczęściej ma miejsce jesienią z racji wycen zamknięcia roku, biuro aktuarialne prosi o specjalne podejście do gromadzenia danych.
Wypłacone świadczenia (odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe i inne)
W pierwszej kolejności aktuariusz zwraca uwagę na to by przekazać kwoty wypłaconych i planowanych do wypłacenia świadczeń pracowniczych od poprzedniej daty bilansowej (bilansu otwarcia) do aktualnej (bilansu zamknięcia). Może się to wiązać z koniecznością zaprognozowania przyszłych płatności (np. z 1-2 miesięcy). Brak uwzględnienie płatności z okresu od daty danych do daty bilansowej skutkuje zaburzeniem rachunku zysków/strat aktuarialnych w obszarze ex post (korekty po fakcie).
Pracownicy już prawie emeryci
Poprawne ustalenie rezerw na odprawy emerytalno-rentowe ale też inne świadczenia pracownicze wymaga uwzględnienia w danych kadrowych do wyceny planowanego przejścia na emeryturę – spójnie z planowanymi z tego tytułu wypłatami świadczenia. To znaczy jeśli jakiś pracownik ma już złożone odpowiednie dokumenty (być może do ZUS, u pracodawcy) i jeszcze przed datą bilansową wyceny uzyska status emeryta oraz otrzyma odprawę emerytalną, to koniecznie musi być oznaczony w danych ww. statusem. Wówczas aktuariusz nie naliczy już niepotrzebnie rezerwy na odprawę i zaplanuje „wyjście” danego pracownika z Jednostki. Może mieć to znaczenie dla ewentualnych nagród jubileuszowych oraz odpisu na ZFŚS dla byłych pracowników (emerytów i rencistów).
Prognozowane wzrosty podstaw świadczenia
Jeśli Jednostka przekazuje dane do wyceny wg stanu wcześniejszego niż bilansowa, konieczne jest uwzględnienie wzrostu podstaw, które zrealizują się jeszcze w ciągu tego brakującego okresu. Aktuariusz uwzględni zmianę podstaw tak by już odpowiednio „startowały” od daty bilansowej.
Data wyceny jest różna od daty danych – zadania aktuariusza
Aktuariusz w sytuacji wyceny na danych wcześniejszych niż data bilansowa przeprowadza szereg operacji, m.in.:
- przesuwa staże do daty bilansowej
- ustala stopę dyskontową jako najświeższą na dzień sporządzania wyceny (czasem późniejszą niż data danych, ale nieprzekraczającą daty bilansowej)
- „oczyszcza” bazę z pracowników, którzy na datę bilansową już nie będą aktywnymi – wcześniejsze rozwiązania umowy, przejścia na emeryturę
- zakłada stosowne założenia co do wzrostu podstaw, które zmieniają się planowo raz do roku (np. minimalne wynagrodzenie, podstawa odpisu na Fundusz).
Istotność wyceny z datą bilansową różną od daty danych
Wycena przeprowadzona w terminie wcześniejszym nie stoi w sprzeczności z ideą budowania rezerwy na świadczenia pracownicze. Główny cel to zabezpieczenie środków na przyszłe płatności dla pracowników. Kalibracja parametrów modelu wyceny rezerw na wcześniejszy moment jest jak najbardziej możliwa. Wszystkie założenia są przyjmowane zgodnie z najświeższą wiedzą na okres sporządzania wyceny.
W razie konieczności, zwłaszcza gdy istotnie zmienią się warunki wyceny (np. spadek dyskonta, redukcja pracowników), aktuariusz zaleca aktualizację wyceny rezerw po dacie bilansowej.
Dodaj komentarz